‘Süper yaşlılık’ yaşamak mümkün

Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, son vakitlerde ortaya çıkan “süper yaşlılık” kavramıyla ilgili değerlendirmelerini paylaştı.

Yaşlanmak, hayat biçimiyle ilgii

Prof. Dr. Tarhan, yaşlılık psikolojisi kavramının yanlış kullanıldığını ve doğrusunun yaşlanma psikolojisi olduğunu belirterek, yaşlanma sözü yerine de yaş alma denilmesinin gerçek olacağını söyledi. Tarhan, “Bunlar yaşlılığa gerçek mana yüklemek açısından çok kıymetli yaklaşımlar. Zira çocuk doğar doğmaz yaşlanmaya başlıyor. Hücrelerin üzerinde kaç sefer bölüneceğini, çoğalacağını gösteren telomerler var ve onlar azalmaya başlıyor. DNA ile ilgili genetik bir boyut var burada. Bedende onun için planlanmış hücre vefatları vardır. Yaşlanma o denli bir şey ki bedenimizde 150 trilyon hücre var, her bir hücre bir buçuk voltluk elektrik üretiyor. Ve 150 trilyon hücrenin yalnızca 150 milyarı yalnızca beyinde. Yükü yüzde iki olduğu halde beyin bedene giren oksijen ve glikozun yüzde 25’ini kullanıyor” sözlerini kullandı.

Prof. Dr. Tarhan, yaşlılıkta beyinle ilgili yeteneklerin ön plana çıktığını söyledi. Fizikî hastalıkların daha düzgün tedavi edildiğini, ortalama ömrün uzadığını ve ortalama ömür müddetinin 45’lerden 75’lere, 80’lere çıktığını belirten Tarhan, “Müthiş bir gelişme var. Fizikî sıhhatimiz güzel, birçok hastalığı daha kolay tedavi ediyoruz ancak ruh sıhhatinde modernizm sınıfta kaldı, tahlil üretemiyor. İleri yaştaki şahıslarda çok fazla Alzheimer artışı oldu. Alzheimer hakkında çok fazla araştırma yapılıyor. Alzheimer ile ilgili çeşitlendirilmiş genler var fakat bu genlerin rolü yüzde 30-40 civarında. Yaşlanmanın yüzde 65’i hayat usulüyle ilgilidir” dedi.

Muhteşem yaşlılık

Yaşlanmanın genetikte epigenetik olarak bilindiğini belirten Prof. Dr. Tarhan, “Genetiğin kuantumudur epigenetik. Bu da insanın beynini kullanmasıyla çok yakından ilgilidir. Beynini hakikat kullanan bireylerde üstün yaşlılık denilen durumu ortaya çıkıyor. Üstün yaşlılık kavramı şu ortalar konuşuluyor. Kimler üstün yaşlı? Kişi 80 yaşında lakin fevkalade zeki, fevkalade enerjik, harikulade bir muhakeme gücüne sahip oluyor. Bu türlü şahıslar var. Mesela Mimar Sinan en büyük yapıtını 80 yaşından sonra yapmış. Kimi şahıslar neden bu türlü oluyor diye araştırılıyor. Sağlıklı yaşlanmak için önümüze çıkan kimi kavramlar var. Her yaşın artıları, eksileri, kazanılan ve kaybedilen yetileri var. İleri yaşta daha başarılı, daha keyifli olabiliyoruz, bu da ileri yaştaki bireylerin ehemmiyet verdiği yatırım yaptığı mevzularla ilgili.” biçiminde konuştu.

Bireyin lakin hakikat hayat ideolojisi ile üstün yaşlı olabileceğini söz eden Tarhan, “Süper yaşlı olabilmesi için bireyde neler olması gerekiyor? Mesela birincisi beyin dostu bir ömür üslubu. Beslenme ile birlikte bir ömür şekli oluşturulması gerekiyor. Mesela emekli olunca beşerler bakıyorsunuz güya meslekten emekli değil de hayattan emekli olmuş. Halbuki hayattan emekli olunmaz. Emekli olduğu vakit bir kimse ilgi alanını işten öbür alanlara çevirir, bu yeni ilgi alanlarıyla kişi müspet mana yükler ve hayata yeni bakış açıları getirerek sağlıklı olmayı başarır. Fizikî aktiviteyi devam ettirmenin vücut sıhhatine tesiri olduğu kadar beyin sıhhatine da faydası var. Kim olursa olsun beş bin adımı atmaya çalışması gerekiyor. Beden kaslarının kullanılmasının beyefendisine dolaylı bir yararı var” sözlerini kullandı.

Beynin yeni tecrübelere açık olarak daha çok çalıştırılabileceğini belirten Tarhan, “Kişi konuta gidiyorsa daima birebir yoldan gitmemesi, kitap okuyorsa daima tıpkı tipleri okumaması, daima tıpkı televizyon programını seyretmemesi lazım. Aktivitelerinde değişiklikler yapan, zıtları beyninde çarpıştıran şahıslar daha az yaşlanıyorlar ve yeni tecrübelere açık oldukları için de beyin büyüme faktörü üretiyor. Bu faktörü ürettiği vakit beyindeki kök hücrelerden hipokampus bölgesi, kök hücrelere yeni kök hücre üretiyor. Bedenimizde hangi yaşta olursa olsun kök hücre var lakin bunun içinde kök hücreleri harekete geçirecek bir ömür üslubu olması lazım. Uyaransız, daima tıpkı usul, monoton ve sedanter yaşantı beyindeki kök hücreleri körelten bir şeydir. İbn-i Haldun’un çok değerli bir kelamı vardır; ‘İnsan beyni değirmen taşına emsal. Değirmen taşı devamlı döner. Dönen değirmen taşının içerisine buğday ya da öğütülebilecek bir şey koymazsanız kendi kendini öğütmeye başlar’ diyor. Çok değişik bir tespit. Onun için beyne yeni bilgi eklemek gerekiyor.” dedi.

About modabukucu

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

İşlenmiş gıda, çenelerimizin boyutları küçültüyor

Çocuklarda ve yetişkinlerde diş teli kullanımının giderek arttığını belirten diş tabibi uzmanları, beslenmenin çocuk yaşlardan itibaren ağız ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir